Gedicht gedacht

 Poëzie is alledaags in de zin dat het voor iedere dag is (Carol Ann Duffy)

Een dagelijkse rubriek met gedichten en gedachten daarover.

Vanaf 2019 zijn de afleveringen genummerd; op 31 december kom ik uit op 365. En ja, het klopt dat ik meestal al verder ben dan het jaar oud is; er is immers zoveel moois om het over te hebben.

Of de teller op 31 december op 365 staat, is sinds de zomer van 2019 zeer de vraag. Ik start 1 september met het schrijven van twee biografieën, die respectievelijk najaar 2021 en voorjaar 2024 zullen verschijnen. Vanaf dat moment ontbreken de tijd en ruimte om dagelijks aan deze rubriek te werken.

-----

Met de pijl rechts van ARCHIEF (zie onderaan deze pagina) ga je terug naar het vorige jaar; met de pijl links naar het volgende. Handiger zijn de links hierna: daarmee ga je naar de inhoudsopgaven van 2019, 20182017 en 2016.

Week 29 - 202. Tsead Bruinja: Dartel als een...

zondag 21 juli 2019

dartel als een vlinder steek als een bij

ik wilde dit gedicht strijdbaar beginnen vanuit mijn linkse bubblicious bubbel
de meute ontkenners angsthazen en jaknikkers een beetje jennen
en de bevlogen spijbelaars verder opjutten met

jullie zouden niet thuis moeten blijven zitten terwijl wij marcheren
jullie zouden niet braaf petities moeten delen en algoritmes voeden
jullie zouden niet dat mobieltje moeten oppakken om toe te kijken
hoe anderen op twitter of instagram zich inzetten voor jullie toekomst
over zes jaar vreet het hele internet een vijfde van alle stroom
de rest gaat op aan diepvriezers waar meelwormen en zeewier
koud gehouden worden om later door een 3d-printer
als bloedrode steak op je bord te worden gedropt
het komt allemaal goed

ik wilde dit gedicht beginnen met de woorden van een jonge marcheerder
die als salescoach trots leiding geeft aan een team van donateurwervers
hij zegt dat mensen emotionele wezens zijn en dat de neef van freud
dit principe al krachtig heeft ingezet in de jaren twintig
hij maakte roken sexy voor vrouwen en stond aan de wieg van de reclame
van hem leerden we verlangen naar spullen die we niet nodig hebben
bussen vol pakketjes maken nu onze stoepen onveilig
dat is goed tegen de werkloosheid
goed voor de koopkracht

ik wilde dit gedicht strijdbaar beginnen
nadat ik naar gil scott-heron had geluisterd
de rapper die in 1970 riep dat de revolutie niet op tv ging komen
ik kwam niet veel verder dan

de democratie is niet van het scherm maar van de straat
de democratie heeft geen zendtijd nodig op een barkruk bij de wereld draait door
de democratie heeft jouw stem en voeten nodig
bemoei je ermee voorbij het stemhokje
dram onverschrokken voort

want elke politicus heeft een mailadres
en m.rutte@tweedekamer.nl laat je geen plaatjes zien
van patrijs zomertortel wulp of watersnip
hij laat je zijn tanden zien (of zijn vuisten)
als een gorilla dat doet bedoelt hij het niet slecht
wees een oorkruiper dartel als een vlinder
rond je tegenstander steek als een bij

ik wilde dit gedicht afsluiten met het einde der tijden
kun je niet liken op facebook
maar ik wil jullie de advertenties niet ontzeggen
ik wil jullie iets vragen

geef je kinderen een wereld waarin ze kinderen durven te krijgen
geef hun zorgen aandacht
geef hun tijd

2019





Vervolg van gisteren.

Mooi interview vandaag (als ik dit schrijf, is het 14 juni) in Trouw met Dichter des Vaderlands Tsead Bruinja. Over bovenstaand gedicht (geschreven n.a.v. de klimaatmars van maart jl.) stelt Monna hem de vraag wat hem zo boos maakt. Bruinja:
Dat er niet meer gelijkheid is, dat mensen gekwetst worden, dat de planeet er zo beroerd aan toe is, dat het moeilijk is om in een toekomst te geloven. Het klinkt cliché allemaal, maar het maakt me verdrietig.
En op de vraag of een gedicht daar iets aan kan veranderen:
Dat vind ik moeilijk te zeggen. Dartel als een vlinder steek als een bij, dat klimaatmars-gedicht, is een boos gedicht. Ik had er veel research voor gedaan. Het zal misschien vooral gelezen worden door mensen die er ongeveer hetzelfde over denken. Onder hen kan het een gevoel van saamhorigheid teweeg brengen en het zou hun perspectief iets kunnen verbreden. Dat zie ik wel als ‘nut’ van zo’n gedicht, zoals het ook troostend kan zijn. 
In de Dichter des Vaderlands-gedichten diep ik een ervaring of een toestand uit en geef daar woorden aan. Ik drijf soms een beetje de spot met mijn eigen stem en wijsheid. Zo bekeken hebben die gedichten ook iets clownesks. En als ze andersdenkenden bereiken, zou dat mooi zijn.”

Archief 2019