Gedicht gedacht

 Poëzie is alledaags in de zin dat het voor iedere dag is (Carol Ann Duffy)

Een dagelijkse rubriek met gedichten en gedachten daarover.

Vanaf 2019 zijn de afleveringen genummerd; op 31 december kom ik uit op 365. En ja, het klopt dat ik meestal al verder ben dan het jaar oud is; er is immers zoveel moois om het over te hebben.

Of de teller op 31 december op 365 staat, is sinds de zomer van 2019 zeer de vraag. Ik start 1 september met het schrijven van twee biografieën, die respectievelijk najaar 2021 en voorjaar 2024 zullen verschijnen. Vanaf dat moment ontbreken de tijd en ruimte om dagelijks aan deze rubriek te werken.

-----

Met de pijl rechts van ARCHIEF (zie onderaan deze pagina) ga je terug naar het vorige jaar; met de pijl links naar het volgende. Handiger zijn de links hierna: daarmee ga je naar de inhoudsopgaven van 2019, 20182017 en 2016.

Week 19 - Guillaume van der Graft: Sonnet ter...

donderdag 11 mei 2017

Weet jij waarom ik schrijf?
Nee, niet uit winstbejag
en niet als tijdverdrijf,
alleen maar om de dag

te zeggen dat hij blijft.
op het hoogste gezag
schrijf ik. Ik schrijf omdat
de nachtvogel in het lijf

nestelt als ik niet zorgen
zou dat het anders gaat,
als ik niet het gedicht

zorgen liet voor het licht.
De morgen hangt aan woorden,
de taal is nooit te laat.

1954


Poëzie-analyse
, dat was in de vroege jaren tachtig, toen ik Nederlands studeerde, helemaal mijn ding. Een maand voor mijn examen liep ik met de vakdocent door de gang en hij vroeg mij opeens wat ik van de gedichten van Guillaume van der Graft vond. Ik kende de naam, wist zelfs dat de dichtersnaam een pseudoniem was van de theoloog Wilem Barnard, maar thuis in Van der Grafts poëzie was ik niet. Dat zei ik hem dan ook.

Weken later zat ik in dat examenlokaal tegenover diezelfde docent. Hij had mij een half uur eerder een gedicht aangereikt. Bovenstaand gedicht: Sonnet ter verantwoording. Om te analyseren. Ik had mijn best gedaan, maar had geen idee van wie het was. Tot ik mij ons gesprek herinnerde. "Van wie is dit gedicht, denk je?", vroeg hij even later. "Nou, dat is overduidelijk van Guillaume van der Graft", blufte ik. Ik  slaagde cum laude.

Weet jij waarom ik schrijf? Niet voor mijn boterham (uit winstbejag). En niet als hobby (als tijdverdrijf). Dichten is als bidden (op het hoogse gezag schrijf ik). Dichten is noodzaak, om te overleven (omdat de nachtvogel in het lijf nestelt als ik niet zorgen zou dat het anders gaat)...
Dat kon ik allemaal verklaren, net als alle vormaspecten: het rijm, de syllaben-telling en de sonnetvorm. Gezien de
chute overigens overduidelijk een Shakespeare-sonnet en geen Petrarca-sonnet. Oftewel: een verkeerd lichaam voor een afwijkende geest... Drie kwatrijnen en een distichon had het moeten zijn. Ik wist het allemaal... Maar die naam, dat was dus een gok. Wel de goede.

 

Archief 2017