Gedicht gedacht

 Poëzie is alledaags in de zin dat het voor iedere dag is (Carol Ann Duffy)

Een dagelijkse rubriek met gedichten en gedachten daarover.

Vanaf 2019 zijn de afleveringen genummerd; op 31 december kom ik uit op 365. En ja, het klopt dat ik meestal al verder ben dan het jaar oud is; er is immers zoveel moois om het over te hebben.

Of de teller op 31 december op 365 staat, is sinds de zomer van 2019 zeer de vraag. Ik start 1 september met het schrijven van twee biografieën, die respectievelijk najaar 2021 en voorjaar 2024 zullen verschijnen. Vanaf dat moment ontbreken de tijd en ruimte om dagelijks aan deze rubriek te werken.

-----

Met de pijl rechts van ARCHIEF (zie onderaan deze pagina) ga je terug naar het vorige jaar; met de pijl links naar het volgende. Handiger zijn de links hierna: daarmee ga je naar de inhoudsopgaven van 2019, 20182017 en 2016.

Week 15 - Kiki Schippers: Er spoelen mensen aan

woensdag 12 april 2017

er spoelen mensen aan
met handen en met voeten
met ogen en met oren
met krampen
en met jeuk op hun gezicht

er spoelen mensen aan
met spaargeld en diploma's
met zonen en met dochters
met dromen
en met hun ogen dicht

er spoelen mensen aan

duw ze trug in het water
duw ze terug in de zee
duw ze terug in de golven

er spoelen mensen aan
met kussen en met moppen
met wijze raad en tongval
maar in een taal die niemand kan verstaan

er spoelen mensen aan
met darmen en met nieren
met knieschijven en longen
en een hart dat maar blijft kloppen
voor 't bestaan

er spoelen mensen aan

duw ze terug in het water
duw ze terug in de zee
duw ze terug in de golven
want wij zijn de vrijheid voorbij

er spoelen mensen aan
en we kijken naar de beelden
en daarna komt de reclame 
apparaten voor het verwijderen van eelt

er spoelen mensen aan
en een foto laat ze drijven
en de kranten spugen koppen
van hoe vol en hoe ver weg
en hoe verdeeld

er spoelen mensen aan

duw ze terug in het water
duw ze terug in de zee
duw ze terug in de golven
want wij zijn de vrijheid voorbij

stuur ze terug
naar honger
stuur ze terug
naar de strijd
stuur ze terug
naar de kampen

want wij
want wij
want wij
want wij
zijn de vrijheid voorbij

2017


Qua karakter en mentaliteit, ambitie en talent: een tien! Ik heb het over Kiki Schippers, mijn oud-studente aan de Koningstheateracademie en grote dame in een aantal van mijn eigen producties, waaronder Mooi Lied.
En ik ken liedjes van haar waarvoor zij zo de Annie M.G. Schmidt-prijs mag ontvangen. Maar dat zij die zondag kreeg toegekend voor bovenstaand lied
, verbaast mij in hoge mate. Toch nog één keer over die rare prijs (zie hier en hier en hier en hier).

Als je de tekst grondig gaat analyseren - en ik ga dat Kiki niet aandoen -, blijft er niet veel van over. Het noemen van al die uiterlijkheden -
met handen en met voeten, met ogen en met oren... - brengt je niet tot hun innerlijk, ook niet het noemen van die dromen en een hart dat maar blijft kloppen...  
En ik snap wel dat ze daarmee verwijst naar idealen; en dat
nieren, knieschijven en longen je moet doen denken aan marteling, maar... het is wat het is. Er volgt nergens een nieuwe gedachte, een verrassende invalshoek... 

Het herhalen van de openingsregel, tevens de titel -
Er spoelen mensen aan -, moet dat aangeven hoeveel het er wel niet zijn? Zo voelt het niet en als het niet zo bedoeld is, is negen keer wel erg veel...

Zelfs een rare constructie, net over de helft:

er spoelen mensen aan
en we kijken naar de beelden
en daarna komt de reclame
apparaten voor het verwijderen van eelt

Mooi (maar niet erg origineel) beeld: apparaten voor het verwijderen van eelt, maar dat zijn de beelden en dat is niet de reclame, want die is toch juist voor het kweken van eelt?

Nee, ik ga niet verder. Als je alle herhalingen van zinnen en dubbelingen van beelden en sferen eruit haalt, blijven er slechts drie zinnen over:


er spoelen mensen aan
duw ze terug in het water
want wij zijn de vrijheid voorbij

Drie-regelige Annie Schmidt-prijs. Dan is de theaterlied-prijs verworden tot de Nederlandse haiku-prijs:

mensen spoelen aan
duw ze terug in het water
vrijheid is voorbij


Kiki valt niks te verwijten. Zij heeft een lied geschreven en dat ingestuurd. Zoals ik al eerder constateerde, wilde de jury van de Annie M.G. Schmidt-prijs per se jonge theaterliedmakers nomineren en een van hen laten winnen om zichzelf (de organisatie dus) te manifesteren. Om bij DWDD te komen, helpt het dan als je dan geen kloon van Ramses Shaffy (Flip Noorman) of Henk Elsink (Maarten Ebbers) naar voren schuift, maar een meid die op haar maatschappelijke toekomst is voorbereid. Operatie gelukt, patiënt overleden. Zoiets. 












 

Archief 2017